Travma Sonrası Stres Bozukluğu

Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nedir ?

Travma sonrası stres bozukluğu , korkunç bir olayın tetiklediği ya onu deneyimleyen ya da tanıklık eden tarafından maruz kalınan zihinsel bir sağlık durumudur. Belirtiler arasında o anı tekrar tekrar yaşamalar, kabuslar ve şiddetli anksiyete yanı sıra olayla ilgili kontrol edilemeyen düşünceler olabilir.

Travmatik olaylardan geçen çoğu insan bu anılarla başa çıkma konusunda geçici zorluklar yaşayabilir. Ancak zaman ve iyi kişisel bakımla genellikle daha iyi hale gelirler. Belirtiler kötüleşirse, aylarca hatta yıllarca sürebilir ve günlük işleyişinize müdahale edebilir. Bu durumda teşhisiniz Travma Sonrası Stres Bozukluğu olabilir.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu semptomları geliştikten sonra etkili tedavi almak, semptomları azaltmak ve fonksiyonu geliştirmek için kritik bir öneme sahip olabilir.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri

Travma sonrası stres bozukluğu semptomları, travmatik bir olayın yaşandığı ay içerisinde başlayabilir. Ancak bazen semptomlar olaydan yıllar sonra bile ortaya çıkmayabilir.

Bu belirtiler sosyal veya iş durumlarında ve ilişkilerde önemli sorunlara neden olur. Ayrıca normal günlük işlerinizi yapma yeteneğinizi de etkileyebilir.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu semptomları genellikle dört türe ayrılır: müdahaleci anılar, kaçınma, düşünce ve ruh halindeki olumsuz değişiklikler ve fiziksel ve duygusal reaksiyonlardaki değişiklikler. Belirtiler zamanla değişebilir veya kişiden kişiye de değişebilir.

Müdahaleci Anılar

Müdahaleci anıların belirtileri şunları içerebilir:

Travmatik olayın tekrarlayan, istenmeyen üzücü anıları

Travmatik olayı tekrar gerçekleşiyormuş gibi yeniden yaşama (geri dönüşler)

Travmatik olayla ilgili hayalleri veya kabusları görmek

Size travmatik olayı hatırlatan bir şeye ciddi duygusal sıkıntı veya fiziksel tepkiler olması

Kaçınma

Kaçınma belirtileri şunları içerebilir:

Travmatik olay hakkında düşünmekten veya konuşmaktan kaçınmaya çalışmak

Size travmatik olayı hatırlatan yerlerden, etkinliklerden veya insanlardan uzak durmak

Düşünme ve Ruh Halindeki Olumsuz Değişiklikler

Düşünme ve ruh halindeki olumsuz değişikliklerin belirtileri arasında şunlar olabilir:

Kendiniz, diğer insanlar veya dünya hakkında olumsuz düşünceler

Gelecek hakkında umutsuzluk

Travmatik olayın önemli yönlerini hatırlamamak da dahil olmak üzere hafıza sorunları

Yakın ilişkileri sürdürmekte zorluk

Aile ve arkadaşlardan kopuk hissetmek

Bir zamanlar keyif aldığınız aktivitelere ilgi duymama

Olumlu duygular yaşama güçlüğü

Duygusal olarak uyuşmuş hissetmek

Fiziksel ve Duygusal Tepkilerde Değişiklikler

Fiziksel ve duygusal reaksiyonlardaki değişikliklerin belirtileri (uyarılma belirtileri de denir) şunları içerebilir:

Kolayca ürkme veya korkma durumları

Her zaman tehlike varmış gibi dikkatli olmak

Çok fazla içme veya çok hızlı sürüş gibi kendine zarar verme davranışı

Uyku problemi

Odaklanmada zorluk

Sinirlilik, öfke patlamaları veya saldırgan davranış

Ezici suçluluk hisleri veya utanç

6 yaş ve altındaki çocuklar için belirti ve semptomlar şunları da içerebilir:

Travmatik olayın oyun yoluyla yeniden canlandırılması

Travmatik olayın özelliklerini içerebilen veya içermeyen korkutucu rüyalar

Travma Sonrası Stres Bozukluğu Teşhisi

Travma sonrası stres bozukluğunu teşhis etmek için doktorunuz muhtemelen şunları yapacaktır:

Belirtilerinize neden olabilecek tıbbi sorunları kontrol etmek için fizik muayene yapabilir.

Belirti ve semptomlarınız ile bunlara yol açan olayların tartışılmasını içeren psikolojik bir değerlendirme yapabilir.

Ruhsal Bozuklukların Teşhis ve İstatistik El Kitabındaki (DSM-5) kriterleri kullanabilir.
Travma Sonrası Stres Bozukluğu tanısı, gerçekleşmiş veya olası bir ölüm, şiddet veya ciddi yaralanma tehdidini içeren bir olaya maruz kalma gibi olaylardan kaynaklanır. Maruziyetiniz aşağıdaki durumlardan biri veya birkaçından kaynaklanabilir :

Travmatik olayı doğrudan deneyimleme

Şahsen, başkalarına yönelik travmatik olaya tanık olma

Size yakın birinin tehdit altında bulunduğunu öğrenme

Travmatik olaylara tekrar tekrar maruz kalma

Bu maruziyetten sonra yaşadığınız sorunlar bir aydan daha uzun bir süre devam ederse ve sosyal ve iş ortamlarında önemli sorunlara yol açarsa Travma Sonrası Stres Bozukluğu teşhisi konabilir

Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nedenleri

Hayati bir tehdit, ölüm, ciddi yaralanma ya da cinsel ihlali içeren bir olayı yaşadığınızda, gördüğünüzde ya da öğrendiğinizde travma sonrası stres bozukluğu gelişebilir.

Kesin nedeni bilinmese de çoğu akıl sağlığı sorununda olduğu gibi, Travma Sonrası Stres Bozukluğu muhtemelen aşağıdakilerden oluşan karmaşık bir durumdan kaynaklanmaktadır:

Yaşamınızda geçirdiğiniz travmanın miktarı ve ciddiyeti dahil olmak üzere stresli deneyimler

Ailede kaygı ve depresyon öyküsü gibi kalıtsal ruh sağlığı riskleri

Kişiliğinizin kalıtsal özellikleri. Bu durum genellikle mizacınız olarak adlandırılır.

Beyninizin strese cevaben vücudunuza saldığı kimyasalların ve hormonların etkisi

Travma Sonrası Stres Bozukluğu Tedavisi

Travma sonrası stres bozukluğu tedavisi yaşamınız üzerinde kontrol hissini yeniden kazanmanıza yardımcı olabilir. Birincil tedavi psikoterapidir, ancak bir ilacı da içerebilir. Bu tedavileri birleştirmek semptomlarınızı iyileştirmeye yardımcı olabilir:

Psikoterapi

Konuşma terapisi olarak da adlandırılan birçok psikoterapi türü, Travma Sonrası Stres Bozukluğunu tedavi etmek için kullanılabilir. Bu rahatsızlığın tedavisinde kullanılan bazı psikoterapi türleri şunlardır:

Bilişsel terapi : Bu tür konuşma terapisi sizi etkileyen düşünce biçimlerini (bilişsel kalıpları) tanımanıza yardımcı olur. Kendiniz hakkındaki olumsuz inançlar ve travmatik olayların tekrar oluşma riski buna örnek olabilir.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu için bilişsel terapi sıklıkla maruz kalma terapisi ile birlikte kullanılır.

Maruz kalma terapisi : Bu davranışsal terapi, korkutucu bulduğunuz durumlarla ve hatıralarla güvenli bir şekilde yüzleşmenize yardımcı olur. Böylece onlarla etkili bir şekilde başa çıkmayı öğrenebilirsiniz. Maruz kalma terapisi özellikle olay anını yeniden yaşama ve kabuslar için faydalı olabilir. Bu yaklaşım travma yaşadığınız anılara güvenli bir şekilde tekrar girmenize izin veren sanal gerçeklik programlarını da kullanır.

Göz hareketi duyarsızlaştırma ve yeniden işleme : Bu terapi türü, maruz kalma tedavisini, travmatik hatıraları işleyerek bunlara verdiğiniz tepkiyi değiştirmenize yardımcı olan bir dizi rehberli göz hareketini içerir.

Terapistiniz, stresli durumlarla daha iyi başa çıkmanıza ve yaşamınızdaki stresle başa çıkmanıza yardımcı olmak için stres yönetimi becerilerini geliştirmenize yardımcı olabilir.

Tüm bu yaklaşımlar, travmatik bir olaydan sonra süren korkuyu kontrol etmenize yardımcı olabilir. Siz ve ruh sağlığı uzmanınız, ne tür bir terapi veya tedavi kombinasyonunun ihtiyaçlarınızı en iyi şekilde karşılayabileceğini tartışabilirsiniz.

Bireysel terapi, grup terapisi veya her ikisini de deneyebilirsiniz. Grup terapisi, benzer deneyimlerden geçen diğerler insanlarla bağlantı kurmanın bir yoludur.

İlaçlar

Çeşitli ilaçlar Travma Sonrası Stres Bozukluğunun belirtilerini iyileştirmeye yardımcı olabilir:

Antidepresanlar : Bu ilaçlar depresyon ve endişe semptomlarına yardımcı olabilir. Ayrıca uyku problemlerini ve konsantrasyonlarını iyileştirmeye yardımcı olabilirler. Seçici serotonin geri alım inhibitörü (SSRI) ilaçları sertralin (Zoloft) ve paroksetin (Paxil), Travma Sonrası Stres Bozukluğu tedavisi için onaylanmıştır.

Anti-anksiyete ilaçları : Bu ilaçlar ciddi endişe ve buna bağlı sorunları giderebilir. Bazı anksiyete önleyici ilaçlar bağımlılık yapma potansiyeline sahiptir. Bu yüzden genellikle sadece kısa bir süre için kullanılırlar.

Prazosin : Birkaç çalışma, prazosinin (Minipress), Travma Sonrası Stres Bozukluğu olan bazı insanlarda kabusları azaltabileceğini veya bastırabileceğini gösterse de, daha yakın tarihli bir çalışma, bir yararı olmadığını göstermiştir. Bu nedenle prazosin kullanmayı düşünen bireyler, önce doktorla konuşmalıdır.

Siz ve doktorunuz semptomlarınız için en az yan etkisi olan en iyi ilacı bulmak için birlikte çalışabilirsiniz. Birkaç hafta içinde ruh halinizde ve diğer semptomlarda iyileşme görebilirsiniz.

Birden fazla ilacı veya bir ilaç kombinasyonunu denemeniz gerekebilir veya doktorunuzun size uygun olanı bulmadan önce dozajınızı veya ilaç zamanlamanızı ayarlaması gerekebilir.