Sadistik Kişilik Bozukluğu

Sadistik Kişilik Bozukluğu Nedir ?

Sadistik kişilik bozukluğu , etkilenen bir bireyin diğerlerine sadist, zalimce, manipülatif, saldırgan ve aşağılayıcı davranışlarda bulunduğu bir tür kişilik bozukluğu olarak tanımlanabilir. Şiddet ve küfürlü olma, sadistin sosyal ilişkilerinin ayırt edici özellikleridir. Bu insanlar, diğer bireyler için empati ve kaygıdan yoksundur ve başkalarını inciterek ya da küçük düşürerek zevk alırlar.
Sadistik Kişilik Bozukluğu ile antisosyal kişilik bozukluğunun daha agresif değişkenleri arasında benzerlikler gözlenmiştir. Bununla birlikte, antisosyal bir birey normalde sadece eğlence için diğer insanlara zarar vermez.Sadistik Kişilik Bozukluğu ile cinsel sadizm arasında bir bağlantı olabilir, cinsel sadizm, bir bireyin cinsel doyum alması için partnerini dövmesi veya küçük düşürmesi gibi sadist eylemlere başvurması durumudur.

Sadizm, başkalarna rahatsızlık verme veya acı çekmesini izlemekten zevk alma durumudur. Rakip-süreç teorisi, bu bireylerin yalnızca sadist davranma biçimini değil aynı zamanda sadist eylemleri gerçekleştirmede büyük memnuniyet duyma şeklini göstermektedir. Sadist kişilikleri olan bireyler tekrarlayan saldırganlık ve zalim davranış bölümleri gösterebilir. Sadizm, duygusal zulüm kullanmayı, başkalarını kasıtlı olarak korku taktiksel kullanımıyla ve şiddet ile manipüle etmeyi de içerebilir.

Bazı sadist kişilikler acı çekmekten ve acı çektirmekten zevk ve memnuniyet duysa da, sadizm eylemi her zaman şiddet veya fiziksel saldırganlık kullanımını gerektirmez. Daha sık olarak sadist bireyler, saldırgan sosyal davranışlar sergilerler veya diğerleri üzerinde güç ve kontrol hissi elde etmek için diğer insanları alenen küçük düşürmekten hoşlanırlar.

Sadistik Kişilik Bozukluğu Sınıflandırması

Theodore Millon tarafından tanımlanan dört farklı sadistik kişilik bozukluğu türü vardır :

Sadizmin Uygulanması

Bu sadist insan kategorisi, genellikle askeri çavuşlar, polis memurları, cezaevi denetçileri ve üniversitelerin dekanları gibi önemli otorite konumlarında bulunabilir. Bu bireyler, insanlara yasaları, kuralları ve düzenlemeleri çiğnetmemek için kontrol etmekten, denetlemekten ve cezalandırmaktan sorumlu olmaları gerektiğini düşündükleri için bu durumdadır.

Aslında ortak çıkar için hareket ettikleri fikrine sahip olsalar da, daha kritik, daha derin nedenler bundan daha fazla söz konusudur. Sadistler otoriter alanlarının içinde veya genel olarak toplum içinde kural ihlalleri arar ve bireysel bir dava için verebilecekleri en kötü cezaları uygular.

Eğer uygulayıcı sadistler toplum tarafından seçilirse, örneğin; hapishane görevlisi ya da polis gibi, onların eylemlerinin haksız olduğu algılanmaz ve başkalarının istediği şekilde hükmetme, tahrip etme veya mağdur etme özgürlükleri vardır. Bu insanların adil olmaları gerekir, fakat başkalarını ne kadar cezalandırır ve hükmederlerse, kendilerini o kadar güçlü hissederler ve tatmin olurlar.

Bu eylemlerin daha fazlası ile, dürüstlüğün öz imajı güçlenir ve bu da egolarını arttırır. Bir uygulayıcı sadistin diğer bireylere hükmetmek ve cezalandırmaktan alabileceği haz, davranışlarını durduramayacağı ve gerçeklik hakkındaki tüm farkındalıklarını göz ardı edeceği bir öforik sarhoşluk seviyesine ulaşabilir.

Patlayıcı Sadist

Bu sadist kişilik biçimine sahip olan kişiler, genel yaşamlarıyla ilgili hayal kırıklığına uğradıklarından, tahmin edilemez şekilde şiddetli oldukları bilinmektedir. Küçük düşürüldüklerinde veya kendilerini umutsuz hissettiklerinde kontrollerini kaybederler ve maruz kaldıkları itiraz ve kötü muamele için bedel ödeme talep ederler. Bu şiddet içeren davranışlar, diğerlerine, özellikle aile üyelerine kontrol edilemez öfkeyle yapılan korkunç saldırılar ve öfke anlamına gelir. Normalde, patlayıcı sadistler bazı durumlarda aniden tehdit altında hissederler ve ardından aniden değişen davranış nedeniyle diğerlerini şok ederler. Bu sadistler genellikle huysuz ya da somurtkan bir şekilde hareket etmez ve sonuçta onları neyin patlatacağını bilmek zordur.

Zalim Sadist

Bu sadist kişilik türünde bireyler, diğerlerine acımasız olma ve tehdit etme davranışlarını gerçekten zevkle yaptıkları için, tüm alt tiplerin daha acımasız ve korkutucu sadizm türü arasında sayılır.

Kurbanlarını teslim almaya ve korkutmaya zorlamalarının onlara özel bir tatmin hissi sağladığı görülür. Bu sadistik kişilik bozukluğu türü bir dereceye kadar patlayıcı sadistlere benzer. Bununla birlikte, zalim sadistlerin eylemleri daha metodik ve kesindir.

Patlayıcı sadistler gibi bastırılmış hayal kırıklıklarını salıvermeye çalışmazlar. Ancak şiddeti, korku ve korkutma için bir araç olarak kullanmayı amaçlarlar.

Patlayıcı sadistler ile zalim sadistler arasındaki bir diğer önemli fark, zalim sadistlerin, saldırıya uğradıklarında ayağa kalkmayacaklarından ve savaşmayacaklarından emin olmak için kurbanlarını dikkatlice seçmeleridir. Zalim sadistler normalde düşük bir özgüvene ve dünyadan gizlemeye çalıştıkları iç güvencesine sahiptir. Bunu yapmak ve üstün hissetmek için, genellikle başkalarına zarar verirler.

Cesaretsiz Sadist

Bu sadist türünde bireyler, tamamen özgüvensiz olduklarından ve korkaklar gibi davrandıklarından, diğer sadizm türlerinin tamamen zıttıdır.

Bu insanlar gerçek bir tehlike öngörür, düşmanca fikirlerini yansıtır ve ilk önce grev yaparlar. Böylece muhalefeti öne çıkarıp daha sonra sorular ortaya koymayı umarlar. Bu sadistler birçok şeyden korksalar da, stres zamanlarında düşmanlarının korkularını zorlamaya çalışırlar. Cesaretsiz sadistler, korkutmadıkları veya korkmadıkları fikrini tasvir etmek için içsel duygularının ve gerçekteki hislerinin tam tersini göstererek saldırgan ve düşmanca tavır kullanmaktadır. Onların tavırları, kendi kişisel korkularını kontrol etmelerine, sahte bir özgüven ve güven aurasını yönlendirmelerine ve yaymalarına olanak tanıyan bir çeşit yöntem olarak adlandırıabilir.

Diğer sadist kişilik türleri arasında keşiş-sadistler, narsist sadistler sayılabilir.

Sadistik Kişilik Bozukluğu Nedenleri

Sadistik Kişilik Bozukluğu geliştiren insanlar için kesin ve net sebepler yoktur. Bazı teoriler, bir kişinin yetiştirilme şeklinin, sadist bir kişilik geliştirip geliştirmeyeceğine karar vermede önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Bununla birlikte, biyolojik faktörler de belirli bir rol oynayabilir. Çoğu teori genellikle sadist davranışın, bir insanın genel olarak yetişmesine bağlı olduğuna işaret eder. Çocuklukta veya cinsel gelişimin erken dönemlerinde elverişsiz deneyimler Sadistik Kişilik Bozukluğu gelişme riskini büyük ölçüde artırabilir. Sadizm veya sadistik kişilik bozukluğu, bir kişide şartlanma yoluyla bile gelişebilir. Örneğin, bazı kesin uyaranlarla cinsel doyum veya başkalarının ya da hayvanların sefaleti ve ıstırabı ile bağlantılı mutlulukla ilgili sürekli bir bağlantı, sadizm veya sadomazoşizme yol açabilir.

Halen bu psikolojik bozukluktan sorumlu genetik faktörler veya kalıtsal kalıplar hakkında pek bir şey bilinmemektedir.

Sadistik Kişilik Bozukluğunun, diğer çeşitli kişilik bozukluklarıyla bir arada gerçekleştiği sıklıkla görülür. Çalışmalar, bu psikopatik bozukluk biçiminin, diğer psikopatolojik bozukluk biçimleriyle en fazla benzerliğe sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bununla birlikte, sadizm normalde diğer psikopatik bozuklukları göstermeyen insanlarda da görülmüştür. Sadistik Kişilik Bozukluğu ile birlikte bir kişiyi sıkça etkilediği saptanan özel bir kişilik bozukluğu da davranış bozukluğudur. Bazen, narsisistik kişilik bozukluğu ve anti-sosyal kişilik bozukluğu, Sadistik Kişilik Bozukluğu tanısı alan kişilerde de bulunur.

Sadist formla bir arada olduğu bilinen diğer psikopatik bozukluklardan bazıları şunlardır:

Depresyon

Bipolar bozukluk

Sınırda kişilik bozukluğu

Panik bozuklukları

Kendini yenen kişilik bozukluğu

Obsesif kompulsif bozukluk

Histriyonik kişilik bozukluğu

Pasif-agresif davranış

Araştırmalar, örneğin alkolizm gibi diğer hastalık biçimlerinin de, sadistik kişilik bozukluğu ile ilişkili olduğunu göstermektedir.

Sadistik kişilik bozukluğunun diğer psikopatik bozukluklarla yüksek komorbiditesi nedeniyle, bu durumu diğer kişilik bozukluklarından ayırt etmek zor olabilir.

Sadistik Kişilik Bozukluğu Belirtileri

Bir kişi belirli davranış kalıplarını gösterdiğinde Sadistik Kişilik Bozukluğu durumuna sahip olma olasılığı yüksektir.

Sadist bir birey, kasıtlı olarak insanları utandırmakta tereddüt etmez. Diğer insanlara verdiği utanç ve rezalet, kendisini daha büyük ve fevkalade önemli hissettirir.

Diğer bireylerin öğrenci, çocuk, mahkum veya hasta olup olmadığına bakmaksızın tüm insanların kendi kontrolü altında olduğunu düşünür ve onlara sert davranır. Kazanmayı umduğu tek şey, bir ilişki içindeki tartışmasız egemenliktir. Bu özgürlüğü kırmaya çalışan herkes şiddetli duygusal bir şekilde ele alınır.

Sadist bir birey, başkalarına acı vermekten veya açık bir neden olmadan yalan söyleyerek onlara zarar vermekten zevk alır. Bu şekilde başkalarına zarar verme eylemi onu memnun ve yenilmez hissettirir.

Normal bir insandan farklı olarak, sadist bir birey işini yapmak için başkalarını korkutur.

Sık sık, başkalarının özgürlüğü üzerinde kısıtlamalar kurar. Örneğin, eşinin, kendisi yanında olmadan evi terk etmesine izin verilmeyebilir veya genç kızın çeşitli sosyal işlevlere katılmasına izin verilmeyebilir. Kişinin kontrol edici niteliği, başkalarının onunla yaşamasını zorlaştırır. Sadist bir kişi, kendi sözünün kesin ve nihai yasa olduğunu düşünür. Bu nedenle başkalarına karşı çirkin ve anlamsız görünse bile uyulmalıdır.

Sadist bir birey her türlü şiddet, dövüş sanatları, silah, yaralama, işkence veya ölümden çok etkilenir. İç katili içgüdüsünü Hitler gibi zalim hükümdarlar veya diktatörler gibi tarihi figürlere hayranlıkla kanalize eder.

Baskınlığını herhangi bir ilişki biçiminde tesis etmek için şiddet veya zulümden faydalanmaktan çekinmez. Asıl amaç, birey veya durum üzerinde tam ve kesintisiz bir kontrol uygulamaktır.

Sadistik Kişilik Bozukluğu Teşhisi

Diğer psikolojik durumlarda olduğu gibi, Sadistik Kişilik Bozukluğu da bir psikoterapist tarafından hastaya zihinsel durumu ile ilgili çeşitli eylemler ve davranışların nedenleri ile ilgili çeşitli sorular sorarak teşhis edilir. Herhangi bir hormonal veya kimyasal dengesizlik olup olmadığını görmek için belirli kan testleri yapılabilir. Beyin anatomisinde bu şiddetli veya vahşi davranışların nedenini gösterebilecek herhangi bir anormallik olup olmadığını kontrol etmek için BT taramaları yapılabilir.

Erken yetişkinlikle başlayan ve aşağıdakilerden en az 4’ünün tekrar tekrar meydana gelmesiyle gösterilen, yaygın, acımasız ve alçaltan davranışların yaygın bir modeli:

Bir ilişki içinde baskınlık oluşturmak için şiddeti veya fiziksel zulmü kullanmak.
Başkalarının önünde birilerini küçük düşürmek.

Disiplin adına alışılmadık derecede sert bir şekilde davranmak.

Hayvanları da dahil olmak üzere başkalarının fiziksel veya psikolojik ıstırabı ile eğlenmek.

Başkalarına, kesin bir amaca ulaşmak dışında, zarar vermek veya acı çektirmek için yalan söylemek.

Başkalarına kendi isteklerini yaptırmak için korku ve terör kullanmak.

Diğer insanların özerkliklerini yakın ilişki içerisinde kısıtlamak.

Şiddete, dövüş sanatlarına, silahlara, yaralanmalara veya işkenceye karşı hayranlık duymak.

Sadistik Kişilik Bozukluğu Ayırıcı Tanı

Belirtileri Sadistik Kişilik Bozukluğu ile örtüşebilecek çok sayıda psikolojik bozukluk vardır. Bu nedenle, kesin bir tanı koymak için bir klinisyenin bu koşulları elemesi gerekir. Sadistik Kişilik Bozukluğunun bazı semptomları aşağıdaki gibi bozuklukların semptomlarına benzeyebilir :

Şizoid Kişilik Bozukluğu

Paranoid Kişilik Bozukluğu

Antisosyal Kişilik Bozukluğu

Şizotipal Kişilik Bozukluğu

Bazı genel tıbbi durumların neden olduğu kişilik değişiklikleri

Kronik madde bağımlılığı ile bağlantılı olarak ortaya çıkabilecek semptomlar

Sadistik Kişilik Bozukluğu Tedavisi

Sadistik Kişilik Bozukluğu hastasını tedavi etmek uzun zaman alabilir. Birkaç yıl süren inanç, başa çıkma mekanizmaları ve davranış kalıpları gibi kişilik özelliklerini değiştirmek gerekir ve bunlar çok yavaş değişebilir. Değişimler normal olarak bazı öngörülebilir bir sıralamalarda gerçekleşir ve bunları kolaylaştırmak için çeşitli tedavi yöntemleri gerekir.

Depresyon veya anksiyete gibi semptomlar acil ortamdaki stresi azaltarak çabucak rahatlatabilir. Saldırganlık, umursamazlık, atılganlık eksikliği, sosyal tecrit, öfke patlaması veya şiddet gibi davranışlar birkaç ay içinde kademeli olarak değiştirilebilir. Davranış değiştirme terapisi ve grup terapisi, bazen gündüz bakım modelinde veya tasarlanmış yerleşim yerlerinde etkili olabilir. Aile terapisine veya çeşitli kendi kendine yardım gruplarına katılmak, bireyin sosyal olarak istenmeyen davranış modellerini değiştirmesine yardımcı olabilir.

Psikoterapi ve Danışmanlık

Tedavi bir kişilik bozukluğu tipinden diğerine farklılık gösterse de, bazı genel ilkeler herkese uygulanır. Aile üyeleri, hastanın zor düşüncelerini veya davranışlarını azaltabilecek veya güçlendirebilecek şekilde hareket edebilir. Bu nedenle, onların da katılımları hastaya pürüzsüz bir iyileşmeye yardımcı olmak için gerekli olmaktadır.

İlaç Tedavisi

İlaçlar ve ilaçların sınırlı yararları olabilir. Ayrıca suistimal veya intihar girişimleri için de kullanılabilirler. Sadist zihniyetin yanında depresyon ve anksiyete belirtileri ortaya çıktığında ilaçlar orta derecede etkili olabilir. Genel iyileşmeyi kolaylaştırmak için reçeteli ilaçların yanı sıra kendi kendine muayene gerekir.