Mevsimsel Duygusal Bozukluk

Mevsimsel Duygusal Bozukluk Nedir ?

Mevsimsel Duygusal Bozukluk, mevsimdeki değişikliklerle ilgili bir tür depresyondur. Her yıl aynı zamanlarda başlar ve biter. Mevsimsel Duygusal Bozukluk olan biriyseniz, belirtileriniz sonbaharda başlar ve kış aylarında devam eder, enerjinizi keser ve kendinizi karamsar hissettirir. Bazen de ilkbaharda veya yaz başında depresyona neden olur.

Mevsimsel Duygusal Bozukluk Belirtileri

Çoğu durumda, Mevsimsel Duygusal Bozukluk semptomları sonbaharın sonlarında veya kışın başlarında görülür ve ilkbahar, yaz aylarında daha güneşli günlerde geçer. Az görülse de, zıt paterni olan kişilerin ilkbahar veya yaz aylarında başlayan semptomları vardır. Her iki durumda da semptomlar ılımlı bir şekilde başlayabilir ve mevsim ilerledikçe daha şiddetli hale gelebilir.

Mevsimsel Duygusal Bozukluk belirtileri şunları içerebilir:

Neredeyse her gün, günün çoğunda depresyonda hissetmek.

Bir zamanlar keyif aldığınız aktivitelere ilginizi kaybetmek.

Düşük enerjiye sahip olmak.

Uyumakta sorun yaşamak.

İştahınız veya kilonuzda değişiklik olması.

Halsiz veya tedirgin hissetmek.

Konsantre olmakta zorluk çekmek.

Umutsuz, değersiz veya suçlu hissetmek.

Sık sık ölüm veya intihar düşüncelerine sahip olmak.

Sonbahar ve Kış Mevsimsel Duygusal Bozukluk

Kış başlangıçlı Mevsimsel Duygusal Bozukluğa özgü, kış depresyonu olarak adlandırılan semptomlar şunları içerebilir:

Uyuma bozuklukları ( Aşırı Uyku ).

İştah değişmesi, özellikle karbonhidrat içeriği yüksek yiyecekler için bir istek.

Kilo almak.

Yorgunluk veya düşük enerji.

İlkbahar ve Yaz Mevsimsel Duygusal Bozukluk

Yaz başlangıcı mevsimsel duygusal bozukluğa özgü yaz depresyonu olarak adlandırılan semptomlar şunları içerebilir:

Uyku sorunu ( Uykusuzluk ).

İştahsızlık.

Kilo kaybı.

Ajitasyon veya kaygı

Bipolar Bozuklukta Mevsimsel Değişiklikler

Bipolar bozukluğu olan bazı kişilerde, ilkbahar ve yaz mevsimi, mani veya daha az yoğun bir mani ( hipomani ) semptomlarına neden olabilir ve sonbahar ve kış depresyonu da olabilir.

Mevsimsel Duygusal Bozukluk Teşhisi

Kapsamlı bir değerlendirme olsa bile, doktorunuzun veya ruh sağlığı uzmanınızın mevsimsel duygusal bozukluğu teşhis etmesi bazen zor olabilir, çünkü diğer depresyon türleri veya diğer ruh sağlığı koşulları benzer semptomlara neden olabilir.

Mevsimsel Duygusal Bozukluğun teşhisine yardımcı olmak için doktorunuz veya ruh sağlığı uzmanınız genellikle aşağıdakileri içeren ayrıntılı bir değerlendirme yapabilir:

Fiziksel muayene : Doktorunuz fiziksel muayene yapabilir ve sağlığınız hakkında derinlemesine sorular sorabilir. Bazı durumlarda, depresyon altta yatan bir fiziksel sağlık sorunuyla ilişkilendirilebilir.

Laboratuvar testleri : Örneğin, doktorunuz tam kan sayımı olarak adlandırılan bir kan testi yapabilir veya düzgün çalıştığından emin olmak için tiroidinizi test edebilir.

Psikolojik değerlendirme : Depresyon belirtilerini kontrol etmek için doktorunuz veya ruh sağlığı uzmanınız belirtilerinizi, düşüncelerinizi, duygularınızı ve davranış şeklinizi sorar. Bu soruları cevaplamaya yardımcı olmak için bir anket doldurabilirsiniz.

DSM-5 kriterleriyle karşılaştırma : Ruh sağlığı uzmanınız, Ruhsal Bozuklukların Teşhis ve İstatistik El Kitabında (DSM-5) listelenen mevsimsel depresif dönem kriterleri kullanabilir.

Mevsimsel Duygusal Bozukluk Nedenleri

Mevsimsel Duygusal Bozukluğun spesifik nedeni hala bilinmemektedir. Oluşabilecek bazı faktörler şunlardır:

Biyolojik saatin sapması (sirkadiyen ritmi) : Kışın güneş ışığının azalması, kış başlangıcında Mevsimsel Duygusal Bozukluğa neden olabilir. Güneş ışığındaki bu düşüş vücudunuzun iç saatini bozabilir ve depresyon hissine yol açabilir.

Serotonin seviyeleri : Ruh halini etkileyen bir beyin kimyasalı (nörotransmiter) olan serotonin düşmesi Mevsimsel Duygusal Bozuklukta rol oynayabilir. Azalmış güneş ışığı serotoninde düşüşe neden olabilir ve depresyonu tetikleyebilir.

Melatonin seviyeleri : Mevsimdeki değişim, vücudun uyku düzeninde ve ruh halinde rol oynayan melatonin düzeyinin dengesini bozabilir.

Mevsimsel Duygusal Bozukluk Tedavisi

Mevsimsel Duygusal Bozukluk tedavisi, ışık tedavisi, ilaçlar ve psikoterapiyi içerebilir. Bipolar bozukluğunuz varsa, doktorunuza belirtirseniz bu bilgi, ışık tedavisi veya antidepresan reçete ederken önemlidir. Her iki tedavi de potansiyel olarak manik bir olayı tetikleyebilir.

Işık Tedavisi

Fototerapi olarak da bilinen ışık terapisinde, özel bir ışık kutusundan birkaç metre uzakta durursunuz, böylece her gün uyandığınız ilk bir saat içinde parlak ışığa maruz kalırsınız. Işık terapisi, doğal dış mekan ışığını taklit eder ve ruh halinize bağlı beyin kimyasallarında bir değişikliğe neden olur.

Işık terapisi, sonbaharda başlayan Mevsimsel Duygusal Bozukluk için ilk tedavi yöntemlerinden biridir. Genellikle birkaç gün ile birkaç hafta arasında işe yaramaya başlar ve az yan etkilere neden olur. Işık terapisi üzerine araştırma sınırlıdır, ancak çoğu insan için Mevsimsel Duygusal Bozukluk semptomlarını azaltmada etkili olduğu görülmektedir.

Bir ışık kutusu satın almadan önce doktorunuzla kendiniz için en iyisi hakkında konuşun ve kendinize güvenli ve etkili, yüksek kaliteli bir ürün alabilmeniz için çeşitli özellikleri ve seçenekleri öğrenin. Ayrıca, doktorunuza ışık kutusunu nasıl ve ne zaman kullanacağınızı da sorun.

İlaçlar

Mevsimsel Duygusal Bozukluğu olan bazı kişiler, özellikle semptomlar şiddetliyse antidepresan tedavisinden yararlanır.

Antidepresan bupropionun (Wellbutrin XL, Aplenzin) genişletilmiş salınımlı bir sürümü, Mevsimsel Duygusal Bozukluk öyküsü olan kişilerde depresif dönemlerin önlenmesine yardımcı olabilir. Diğer antidepresanlar da Mevsimsel Duygusal Bozukluk tedavisinde yaygın olarak kullanılabilir.

Doktorunuz semptomlarınız her yıl başlamadan önce bir antidepresanla tedaviye başlamanızı önerebilir. Ayrıca, belirtilerinizin normal olarak kaybolduğu sürede bile antidepresanı almaya devam etmenizi önerebilir.

Bir antidepresandan tam olarak fayda sağlamanın birkaç hafta alabileceğini unutmayın. Ek olarak, sizin için uygun olan ve en az yan etkisi olan antidepresanı bulmadan önce farklı ilaçlar denemeniz gerekebilir.

Psikoterapi

Konuşma terapisi olarak da adlandırılan psikoterapi, Mevsimsel Duygusal Bozukluğu tedavi etmek için başka bir seçenektir. Bilişsel davranışçı terapi olarak bilinen bir tür psikoterapi size yardımcı olabilir. Bunun amacı aşağıdakileri içermektedir:

Sizi daha kötü hissettirebilecek olumsuz düşünce ve davranışları tanımlama ve değiştirme.

Mevsimsel Duygusal Bozukluk ile baş etmenin sağlıklı yollarını, özellikle de kaçınma davranışını, hastalığın faaliyetlerini azaltma ile ilgili bilgi edinme.

Stresi nasıl yöneteceğinizi öğrenme.

Zihin ve Beden Bağlantısı

Bazı kişilerin Mevsimsel Duygusal Bozukluk ile başa çıkmasına yardımcı olabilecek zihin ve beden tekniklerine örnekler:

Yoga veya tai chi gibi gevşeme teknikleri

Meditasyon

Rehberli spor faaliyetleri

Müzik veya sanat terapisi